Doğa Turizmi, Açık Alan Rekreasyonu ve Sürdürülebilirlik
Anahtar Kelimeler:
Açık Alan Rekreasyonu, Doğa Turizmi, Sürdürülebilirlik, Sağlık, Sosyo Ekolojik Sistem, YönetişimÖzet
ÖZET
Bu çalışma doğa turizmi, açık alan rekreasyonu ve sürdürülebilirliğin birleşme noktalarını ele almaktadır. Doğa turizmi ve açık alan rekreasyonu bireylere, topluluklara ve topluma önemli faydalar sağlamakta ve böylece sürdürülebilirliğe katkıda bulunmaktadır. Fırsatların adil bir şekilde sağlanması, arzu edilen deneyimlerdeki kültürel farklılıklar, açık alan rekreasyonunun önündeki engeller ve hem doğaya hem de rekreasyona ilişkin farklı algılar, açık alan rekreasyonu ve doğa turizmi hizmet sunumundaki karmaşıklığı artırmaktadır. Açık alan rekreasyonu ve doğa turizmi, değişen sosyal, ekonomik, teknolojik ve ekolojik koşullara geri bildirim döngülerine sahip sosyo ekolojik bir sistem içinde gerçekleşir. Küresel ölçekte, iklim değişikliği ve diğer engelleyici faktörler ekosistemleri ve fırsatları etkilemekte ve uzun vadeli planlama için adaptasyon stratejilerinin önemini artırmaktadır. Nüfus artışı, demografi dağılımdaki bölgesel değişimler (kentleşme) ve sosyoekonomik eğilimler, açık alan rekreasyonu ve doğa turizmine kimlerin katıldığını, aranan fırsatları, doğaya erişimi ve açık alan hizmetlerinin yönetişimini etkilemektedir. Genel olarak sürdürülebilir açık alan rekreasyonu ve turizminin karmaşıklığı, hizmet sunumunda farklı yaklaşımlara, hizmet sağlayıcılar ve doğal alan yöneticileri arasında kültür değişimine ve kapsayıcı yönetişim ve ortaklar için yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu gösterebilir. Açık alan rekreasyonu ve doğa turizmin toplum için açık önemi göz önüne alındığında, açık alan rekreasyonu, doğa turizmi ve sürdürülebilirliğin birleşme noktalarına dair hangi anlayışların geliştirilmesi gerektiğini amaçlayan bu çalışma toplum için önemli faydalar sağlamayı ve böylece sürdürülebilirliğe katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Akkoç, T., & Korkmaz, H. (2025). Yavaş Seyahat Hareketinin Sürdürülebilir Turizmdeki Yeri: Potansiyel Ve Zorluklar. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 36(1), 14-33.
Avan, S., & Dülgaroğlu, O. Turizmde Sürdürülebilir Destinasyon Yönetimi: Ayvalık Küçükköy Sentrum Projesi Örneği.
Ballew, M.T.; Omoto, A.M. Özümseme: Doğa Deneyimleri Huşu Ve Diğer Olumlu Duyguları Nasıl Teşvik Eder? Ekopsikoloji 2018, 10, 26-35.
Balmford, A., Green, J. M., Anderson, M., Beresford, J., Huang, C., Naidoo, R., ... & Manica, A. (2015). Walk On The Wild Side: Estimating The Global Magnitude Of Visits To Protected Areas. Plos Biology, 13(2), E1002074.
Bayraktar, G., Yumuk, E. D., & Güngörmüş, H. A. Almanya’da Terapötik Rekreasyon Merkezlerinin (Kurort-Kür Beldesi) Sağlık Ve Spor Turizmi Açısından İncelenmesi. The Online Journal Of Recreation And Sports, 2024, 14(1), 99-113.
Bricker, K. S., & Snyman, S. (2023). Ecotourism Models: İdentifying Contributions To Conservation And Community. Frontiers İn Sustainable Tourism, 2, 1232666.
Brooks, J.J.; Champ, P.A. Colorado'nun Front Range Bölgesinde "Yönetilmeyen Rekreasyonun" Kötücül Doğasını Anlamak. Çevre Yönetimi. Manag. 2006, 38, 784-798.
Brooks, J.J.; Champ, P.A. Colorado'nun Front Range Bölgesinde "Yönetilmeyen Rekreasyonun" Kötücül Doğasını Anlamak. Çevre Yönetimi. Manag. 2006, 38, 784-798
Chavez, D.J. Los Angeles'ta Gençlik Günü: Çocukların Doğa Etkinliklerinde Teknolojinin Rolünün Değerlendirilmesi. Çocuk. Youth Environ. 2009, 19, 102-124.
Choi, S., & Kim, I. (2024). Role Of Restorative Natural Environments İn Predicting Hikers’ Pro-Environmental Behavior İn A Nature Trail Context. Journal Of Travel & Tourism Marketing, 41(4), 596-613.
Clayton, S.; Litchfield, C.; Geller, E.S. Psikoloji Bilimi, Koruma Ve Çevresel Sürdürülebilirlik. Ön. Ekoloji. Environ. 2013, 11, 377-382.
Cleland, V.; Crawford, D.; Baur, L.A.; Hume, C.; Timperio, A.; Salmon, J. Çocukların Açık Havada Geçirdikleri Zaman, Objektif Olarak Ölçülen Fiziksel Aktivite Ve Aşırı Kilonun Prospektif Bir İncelemesi. Int. J. Obes. 2008, 32, 1685- 1693.
Crawford, M.R.; Holder, M.D.; O'connor, B.P. Çocukları Doğayla Buluşturmak İçin Mobil Teknoloji Kullanımı.Çevre. Behav. 2017, 49, 959-984.
Çınar, A. (2022). Destinasyon Seçiminde Sosyal Medyanın Etkisi: İç Anadolu Bölgesindeki Potansiyel Turistler Üzerine Bir Araştırma.
Demir, C. (2002). Turizm Ve Rekreasyon Faaliyetlerinin Olumsuz Çevresel Etkileri: Türkiye’deki Milli Parklara Yönelik Bir Uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2), 93-117.
Duman, S. (2024). Rekreasyon Aktivitelerinin Somut Kültürel Mirasın Korunması Ve Yaygınlaştırılması Açısından Değerlendirilmesi. Spor Bilimleri Alanında Akademik Araştırma Ve Değerlendirmeler-Iı, 25.
Erdem, D., & Bozkurt, A. K. (2023). Dijital Rekreasyon Kavramı Ve Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi. Journal Of Social Sciences Research/Sosyal Bilimler Arastirmalari Dergisi, 13(3).
Ewert, A.; Shultis, J. Teknoloji Ve Taşra Rekreasyonu: Rekreasyon İçin Nimet Mi Yoksa Yönetim İçin Fiyasko Mu? J. Phys. Educ. Recreat. Dans. 1999, 70, 23-28.
Flores, D.; Falco, G.; Roberts, N.S.; Valenzuela, F.P., Iıı. Rekreasyon Eşitliği: Orman Hizmetleri Farklı Halklara Hizmet Veriyor Mu? J. For. 2018, 116, 266-272
Gedik, Y. (2024). Turizmin Yeşil Yüzü: Sürdürülebilir Turizm Faydaları, Zorlukları Ve Stratejileri Üzerine Kavramsal Bir Çerçeve. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(25), 44-65.
Ghimire, R.; Green, G.T.; Poudyal, N.C.; Cordell, H.K. Açık Hava Rekreasyonuna Yönelik Algılanan Kısıtlamaların Analizi. J. Park Recreat. Adm. 2014, 32, 52-67.
Green, G.T.; Bowker, J.M.; Wang, X.; Cordell, H.K.; Johnson, C.Y. Açık Hava Rekreasyonuna Yönelik Algılanan Kısıtlamaların İncelenmesi. J. Public Aff. Issues 2009, 12, 28-53.
Haberal, H. (2024). Korunan Alanlar Yönetimi Ve Turizm Uygulamaları. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(2), 108-120.
Hansmann, R.; Hug, S.-M.; Seeland, K. Ormanlarda Ve Parklarında Fiziksel Aktiviteler Yoluyla Restorasyon Ve Stres Giderme. Kent İçin. Urban Green. 2007, 6, 213-225.
Hartig, T.; Kaiser, F.G.; Strumse, E. Ekolojik Davranış İçin Bir Motivasyon Kaynağı Olarak Doğada Psikolojik Restorasyon. Çevre Koruma. Conserv. 2007, 34, 291-299.
Jones, N., Malesios, C., Mcginlay, J., Villasante, S., Svajda, J., Kontoleon, A.,& Sepp, K. (2023). Using Perceived İmpacts, Governance And Social İndicators To Explain Support For Protected Areas. Environmental Research Letters, 18(5), 054011.
Karavelioğlu, B. (2024). Dünya’da Ve Türkiye'de Sportif Rekreasyona Bakış Açısı: Bir Derleme Çalışması. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 164-191.
Kates, R.; Clark, W.; Corell, R.; Hall, M.; Jaeger, C.; Lowe, I.; Mccarthy, J.; Schellnhuber, H.; Bolin, B.; Dickson, N.; Vd. Sürdürülebilirlik Bilimi. Bilim 2001, 292, 641-642.
Kayacı, R. Ö., & Gürbüz, P. G. (2025). Terapötik Rekreasyon Ve Sağlık İlişkisi. Spor & Bilim 2025: Spor Ve Rekreasyon Yönetimi, 83.
Kılıçarslan, F., & Durhan, T. A. (2024). Açık Alan Rekreasyonu Çalışmalarına Dair Bibliyometrik Analiz. Tourism And Recreation, 6(2), 235-245.
Kil, N.; Holland, S.M.; Stein, T.V. Çevresel Tutumlar, Rekreasyon Motivasyonları Ve Çevreye Duyarlı Davranışlar Arasındaki Yapısal İlişkiler. J. Outdoor Recreat. Tour. 2014, 7-8, 16-25.
Knight, A.; Cowling, R.; Campbell, B. Koruma Eyleminin Uygulanması İçin Operasyonel Bir Model. Koruma. Biol. 2006, 20, 408-419
Lackey, N. Q., & Bricker, K. S. (2023). A Case For Sustainable Destinations: The Perceived İmpact Of Tourism On Quality Of Life İn The Thompson Okanagan Region. In Handbook Of Tourism And Quality-Of-Life Research Iı: Enhancing The Lives Of Tourists, Residents Of Host Communities And Service Providers (Pp. 287-302). Cham: Springer International Publishing.
Lew, A.A.; Cheer, J. Çıkarılan Dersler: Turizm Fırsatlarında Küreselleşme, Değişim Ve Dayanıklılık. Turizm, Dayanıklılık Ve Sürdürülebilirlik İçinde: Adapting To Social, Political And Economic Change; Cheer, J., Lew, A.A., Eds.; Routledge: Londra, Birleşik Krallık, 2018; S. 319-323.
Mackenzie, S.H.; Schwab, K.; Higgins, L.; Greenwood, P.B.; Goldenberg, M.; Greenwood, J.; Hendricks, W.W. Sosyal Medyadan Açık Havaya: Yetersiz Hizmet Alan Kentli Gençlerle Bağlantı Kuran Mesajları Keşfetmek. J. Açık Hava Rekreasyon. Educ. Leadersh. 2017, 9, 137-151.
Mcneil, D. G., Singh, A., & Chambers, T. (2022). Exploring Nature-And Social-Connectedness As Mediators Of The Relationship Between Nature-Based Exercise And Subjective Wellbeing. Ecopsychology, 14(4), 226-234.
Mohammadi, M., Bijani, M., Naeimi, A., Valizadeh, N., & Setti, A. (2024). Doğaya Bağlılık Yoluyla Davranışsal Değişimin Korunmasına Doğru: Nitel Bir İçerik Analizi. İran Tarımsal Araştırma , 42 (2), 14-25.
Osmanoğlu, Ş. (2019). Konaklama İşletmeleri Rekabet Ortamında Getiri Yönetimi Uygulamaları (Master's Thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Özdemir, A. S., Güçer, E. V. R. E. N., & Karaküçük, S. U. A. T. (2016). Rekreasyon Ve Turizm. Rekreasyon Bilimi (Birinci Baskı). Ss, 317-392.
Öztürk, A., Tutcu, A., Demirel, A., Sevim, B., Eyel, C. Ş., Demir, C., ... & Gündüz, Z. (2022) Rekreasyon: Tarihsel Gelişim, Teoriler, Farklı Alanlarla İlişkiler Ve Güncel Gelişmeler. Nobel Bilimsel Eserler.
Öztürk, P.,Partal, G., & Akıncı, Z. (2025). Son 30 Yılda Sürdürülebilir Turizm Ve Ekoturizm: Bibliyometrik Bir Analiz Çalışması. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(1),1-22.
Öztürk, Y. (2018). Boş Zaman, Rekreasyon Ve Turizm Kavramları Arasındaki İlişkinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. Sosyal, Beşeri Ve İdari Bilimler Dergisi, 1(2), 31-42.
Pretty, J.; Peacock, J.; Hine, R.; Sellens, M.; South, N.; Griffin, M. Birleşik Krallık Kırsalında Yeşil Egzersiz: Sağlık Ve Psikolojik Refah Üzerindeki Etkiler Ve Politika Ve Planlama İçin Çıkarımlar. J. Environ. Plan. Manag. 2007, 50, 211-231.
Schneider, I.E.; Silverberg, K.E.; Chavez, D. Geocachers: Aranılan Faydalar Ve Çevresel Tutumlar. Larnet Cyber J. Appl. Leis. Rekreasyon. Res. 2011, 14, 1-11.
Sever, G. N., & Buzlu, M. Ö. (2015). Turizm Fakülteleri Bünyesindeki Rekreasyon Programları İçin Müfredat Kapsamı Önerisi: Bilimetrik Bir Çalışma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(2), 381-396.
Snyman, S.; Bricker, K.S. Sınırda Yaşamak: Korunan Alan Turizminden Fayda Paylaşımı. J. Sürdürülebilirlik. Tour. 2019, 27, 705-719.
Turaç, G. (2024). Spor Odaklı Rekreasyon Alanlarının Toplumsal Sağlık Ve Sosyal Etkileşim Üzerindeki Rolü. Nigde University Journal Of Physical Education & Sport Sciences/Nigde Üniversitesi Beden Egitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3).
Tükel, Y., Akçakese, A., Yolcu, A. F., & Demirel, M. (2022). Doğayla İlişkinin Ekorekreasyona Yönelik Tutum Üzerine Etkisi. Cbü Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 380-394.
Ural, D., & Direk, M. (2024). Hadim Yer Köprü Şelalesi’nin Kırsal Turizm Potansiyelinin Değerlendirilmesi.
Usta, S. (2025). Sürdürülebilirlik Ve Kırsal Turizm Bağlamında Taraklı Destinasyonunun Koruma-Kullanma Dengesinin Tespiti.
Vapur, M. (2024). Rekreasyonun Psikolojik Faydasının Memnuniyet Ve Tekrar Ziyaret Etme Üzerindeki Rolü. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 35(2), 170-186.
Vatan, A., & Zengin, B. (2019). Destinasyon Pazarlaması Kapsamında Bilecik İli Turizminin Değerlendirilmesine Yönelik Paydaş Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(1), 272-288.
Watson, A.E.; Cordell, H.K.; Manning, R.; Martin, S. Vahşi Doğa Sosyal Biliminin Evrimi Ve Gelecek Deneyimleri, Kaynakları Ve Toplumsal Faydaları Korumak İçin Araştırma. J. For. 2016, 114, 329-338
Williams, A.M.; Shaw, G. Geleceğin Oyunu: Turizm, Rekreasyon Ve Arazi Kullanımı. Arazi Kullanım Politikası 2009, 26s, S326-S335.
Winter, P.; Burn, S. Bir Doğal Kaynak Yönetimi Ajansında Sürdürülebilir Operasyonları Teşvik Etmek: Adresinden Elde Edilen Bilgiler. J. For. 2010, 108, 86-92.
Winter, P.L.; Padgett, P.E.; Milburn, L.S.; Li, W. Mahalle Parkları Ve Rekreasyoncuların Ozona Maruz Kalması: Los Angeles, Kaliforniya'daki Dezavantajlı Ve Varlıklı Toplulukların Karşılaştırılması. Çevre Yönetimi. Manag. 2019, 63, 379-395.
Winter, P.L.; Sánchez, J.J.; Olson, D.D. İklim Değişikliğinin Sierra Nevada'da Açık Hava Rekreasyonu Üzerindeki Etkileri Bioregion; Halofsky, J., Peterson, D., Ho, J., Eds.; Psw-Gtr; U.S. Department Of Agriculture, Forest Service, Pacific Southwest Research Station: Albany, Ca, Abd, Derleme; Bölüm 4.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Ümmühan Gülnar

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
This work is licensed under a